جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
منو اصلی
صفحه اصلي > مركز طب پيشگيري و ارتقاء سلامت > آموزش سلامت > اضافه وزن و چاقی 
اضافه وزن و چاقی

 

اضافه وزن و چاقی

تعریف و طبقه بندی چاقی:

اضافــــه وزن و چاقــــی بــه تجمـــع غیرطبیعــی و یــا بیــش از انــدازه چربــی کــه ممکــن اســت ســلامتی را مختــل کنــد اطلــاق میگــردد.

در سا لهای اخیر چاقی در سراسر جهان و ازجمله ایران در حال افزایش است

طبقه بندی اضافه وزن و چاقی می تواند بر اساس نمایه توده بدنی ، اندازه دور کمر و نسبت دور کمر به دور باسن باشد

نمايه توده بدني (BMI):

نمایه توده بدنی شاخص ارزيابي بدن از نظر وضعيت جسماني در مقايسه با استاندارد است. براساس اين شاخص، افراد به 4 گروه لاغر، در محدوده وزن طبيعي، داراي اضافه وزن و چاق طبقه بندي مي شوند. براي محاسبه نمايه توده بدن (BMI) مي توان از فرمول زير استفاده كرد:

طبق جدول فوق، چنانچه BMI مساوي و يا بيشتر از 25 باشد فرد در گروه هاي داراي اضافه وزن  يا چاق قرارمي گيرد.

دور کمر: 
روش دیگر تخمین چربی بدن، اندازه‌گیری دور کمر( درست در بالای ناف ) می‌باشد. دورکمر بیش از 88 سانتی‌متر (35 اینچ) در زنان و بیش از102 سانتی‌متر (40 اینچ) در مردان با خطر زیادی همراه است و نشان‌گر چاقی مرکزی می‌باشد

نسبت دور کمر به دور باسن:

 

نسبت دور کمر به دور باسن (WHR: Waist/hip ratio) بیشـــتر از 0.8 در زنـــان و بیشــتر از 1 در مــردان نیــز بــا خطــر بالای بیماریهــای قلبــی عروقــی ارتبــاط دارد.

اهمیت چاقی:

عواقـب سـلامتی چاقـی از افزایـش خطـر مـــرگ زودرس گرفتـــه تـــا بیماریهـــای مزمـــن جـــدی کـــه باعـــث کاهـــش کیفیـــت کلـــی زندگـــی میشـــوند را شـــامل میشـــود.

اگرچه بالا رفتن سن، سابقه فاميلي و جنس در افزايش بار بيماري هاي قلبي- عروقي، ديابت، افزايش فشارخون و برخي انواع سرطانها مانند سرطان روده و کولون موثر است اما اضافه وزن و چاقي بعنوان عامل تشديد كننده اين بيماري ها حتماً بايد مورد توجه قرار گيرد.

افرادي که نمایه توده بدنی 30 و بالاتر دارند لازم است به مشاور تغذیه ارجاع داده شوند تا رژيم غذايي فردي براي آنان تنظيم گردد. بنابراين، توصيه مي شود وزن بدن در محدوده طبيعي حفظ شود.

 

 

عوامل موثر در ایجاد اضافه وزن و چاقی:

اضافــه وزن نتیجـه عـدم تعـادل بیـن غـذای مصرفـی و فعالیــت فیزیکــی اســت

علل دخیل در اضافه وزن و چاقی:

دریافت زیاد غذاهای پرانرژی و پرچرب

کاهـش فعالیـت فیزیکـی ناشـی از طبیعـت بیتحـرک بیشـتر شـغلها، تغییر سـبک حمل و نقـل و افزایش شهرنشـینی

وراثت

خواب و ریتمهای شبانه روزی خــواب کــم، تنظیمــات اندوکرینــی مربـوط بـه گرسـنگی و اشـتها را تغییـر میدهــد

اســـترس عامـــل دیگـــری بـــرای چاقـــی میباشـــد

اندازه پرسهای غذایی : پرسهــا و کالریهایــی کــه رســتورانها و فروشــگاههای فســت فود در یــک وعــده ارائـه میکننـد، اغلـب بیشـتر از نیازهـای انــرژی یــک فــرد بــرای کل روز اســت

اندازه پرسهای غذایی پرخـوری فعاالنـه تـا حـدی نتیجـه انـدازه زیــاد پرسهــای غذایــی اســت. پرسهــا و کالریهایــی کــه رســتورانها و فروشــگاههای فســتفود در یــک وعــده ارائـه میکننـد، اغلـب بیشـتر از نیازهـای انــرژی یــک فــرد بــرای کل روز اســت

 

توصیه های کلی به افراد دارای اضافه وزن و چاقی:

.با استفاده از ميان وعده ها، تعداد وعده هاي غذا در روز را افزايش دهند و حجم هر وعده را كم كنند.

ساعت ثابتي براي صرف غذا در وعده هاي مختلف در هر روز داشته باشند و از ريزه خواري پرهيز نمايند.

مصرف قند و شكر و غذاهاي حاوي آنها مثل شيريني جات، شكلات، آب نبات، نوشابه ها، شربت ها و آب ميوه هاي صنعتي، مربا و عسل و..... را تا حد امكان محدود كنند.

نان مصرفي بايد از انواع تهيه شده از آرد سبوس دار )نان سنگک، نان جو و..( باشد و نان هاي فانتزي مثل انواع ساندويچي و باگت را كمتر مصرف كنند.

انواع حبوبات مثل عدس و لوبيا، نخود و لپه را در برنامه غذايي خود بگنجانند.

شير و لبنيات مصرفي را حتماً از انواع كم چرب انتخاب كنند.

گوشت كاملاً لخم و مرغ و ماهي بدون پوست مصرف كنند.

از مصرف فرآورده هاي گوشتي پرچرب مثل سوسيس، كالباس و همبرگر و كله پاچه و مغز خودداري كنند.

به جاي گوشت قرمز، بيشتر از گوشت هاي سفيد، خصوصاً ماهي استفاده كنند.

مصرف زرده تخم مرغ را به حداكثر سه عدد در هفته محدود كنند و از شكل آب پز آن استفاده نمايند.

ميوه ها و سبزي ها را بيشتر به شكل خام مصرف كنند. مصرف سالاد و سبزي خوردن قبل يا همراه با غذا توصيه مي شود.

به جاي آب ميوه بهتر است خود ميوه را مصرف كنند.

غذاها را بيشتر به شكل آب پز، بخارپز، كبابي يا تنوري مصرف كنند.

از مصرف غذاهاي پرچرب و سرخ شده پرهيز كنند.

روغن مصرفي را كاهش دهند و حتي الامكان از روغن هاي گياهي استفاده نمايند.

از مصرف انواع سس سالاد، كره، خامه، سرشير و پنيرهاي پرچرب و پنیر خامه ای خودداري كنند.

مصرف دانه هاي روغني مثل گردو، فندق، بادام، تخمه، پسته و زيتون را محدود كنند.

تنقلات كم ارزش يا پرچرب مثل آب نبات، شكلات، چيپس و امثال آن را به هيچ وجه مصرف نكنند.

از مصرف غذاهاي آماده و كنسروي اجتناب كنند.

مصرف نمك و غذاهاي شور را محدود كنند.

فعاليت بدني و ورزش متناسب با سن و شرايط جسمي را افزايش دهند.( 30 دقيقه پياده روي با شدت متوسط حتي الامكان در تمام روزهاي هفته را رعايت نمایند)

نکته: رژيم هاي علمي كاهش وزن، موجب كم كردن وزن به ميزان 0.5 تا 1 كيلوگرم در طول يك هفته مي باشد كاهش وزن بيش از يك كيلوگرم در هفته خطر كمبود ريز مغذي ها را به دنبال دارد

توصيه هايي براي فعاليت بدني

يكي از مهم ترين عوامل غير تغذيه اي كه در بروز بيماري هاي مزمن نقش دارد كم تحركي است. توصيه مي شود هر فرد بالغ حداقل 3 روز در هفته و هر بار 45 دقيقه و يا 5 روز در هفته و هر بار 30 دقيقه ورزش كند. ورزش در سنين ميانسالي باعث افزايش توده استخواني مي شود.

توصيه مي شود كه افراد برنامه ورزشي منظم، طولاني و متناوب داشته باشند. ورزش در بزرگسالان مي تواند شامل

حركات نرم، سبك، آيروبيك )هوازي(، بدن سازي، راه رفتن تند و دويدن آرام باشد. انواع ورزش هايي كه با تحمل وزن همراه هستند و برای پيشگيری از استئوپروز در همه سنين توصيه مي شوند عبارتند از: پياده روي، دوي آهسته، نرمش آيروبيك، تنيس و پاروزدن

 

فعاليت بدني باعث بهبود عملكرد سيستم قلب و عروق، كاهش چربي و فشارخون مي شود و توانائي فرد را در مقابله با استرس ها افزايش مي دهد.

پا صفحه


آدرس: همدان، بلوار شهید فهمیده، مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان

تلفن: 49- 38381740 - 081               نمابر: 38381686                ایمیل:hcvc@umsha.ac.ir

شعار سال 1396: « اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال »

تمامی حقوق سایت متعلق به مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان می باشد.