جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
منو اصلی
صفحه اصلي > مركز طب پيشگيري و ارتقاء سلامت > آموزش سلامت > چربیهای خون  
چربیهای خون

چربیها و نقش انها :

چربي ها غني ترين منبع انرژي در بدن هستند . هر يك گرم چربي حدود ۹ كيلو كالري انرژي توليد مي كند.
 
همه ما هر روز مقاديري از اين ماده غذايي را مصرف مي كنيم. چربيها در تمام سلولها و بافتهاي بدن وجود دارند و نقشي حياتي در غشاي سلولي ايفا مي كنند. همچنين چربيها به صورت پوشش و لايه محافظ در اطراف بعضي از اعضا و اندامهاي بدن يافت مي شوند. چربيها پيش ساز برخي هورمون ها هستند.
 
چربيهاي زير پوست از هدر رفتن حرارت بدن و نفوذ سرما به بدن جلوگيري مي كنندو  منبع اسيدهاي چرب ضروري اند كه بدن به طور طبيعي آنها را توليد نمي كند. اسيدهاي چرب ضروري شامل اسيد لينولئيك، اسيد لينولنيك و اسيد آراشيدونيك مي باشند.
 
ويتامين هاي K,E,D,A محلول در چربي هستند. بنابراين چربي موجود در رژيم غذايي اين ويتامين ها را به بدن مي رساند.

هضم چربي ها به دليل آن كه در آب نامحلولند از ساير مواد مغذي پيچيده تر است. تقريباً تمام هضم چربي ها در روده كوچك اتفاق مي افتد. چربي در بافت چربي ذخيره مي شود. بدن انرژي مازاد نياز را به تري گليسيريد به عنوان ذخيره طولاني مدت انرژي تبديل مي كند. نه تنها چربي اضافي، بلكه انرژي اضافي حاصل از كربوهيدرات ها و پروتئين ها نيز در بافت چربي ذخيره مي شوند. ظرفيت سلول هاي چربي در افزايش يا كاهش اندازه حيرت انگيز است. 450 گرم بافت چربي حدود 3500 كالري انرژي دارد. محصولات دفعي چربي ها عمدتاً از راه پوست و ريه ها  وبخصوص ادرار دفع مي شوند.

چربی‌های موجود در خون به دو گروه‌ تری‌گلیسرید و کلسترول تقسیم می‌شوند. شاید این سوال در ذهن شما هم باشد که منظور از «چربی خون» چیست؟ افزایش چربی خون با تجمع در دیواره رگ‌ها، تنگی آنها را به دنبال دارد و به همین دلیل باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی، درد قفسه سینه و گرفتگی عروق می‌شود. علاوه بر اینکه مصرف  زیاد و نادرست  چربیها در برنامه غذایی روزانه باعث افزایش خطر بروز بیماریهای قلبی عروقی میشود  از عوامل موثر در بروز و پیشرفت چاقی و دیابت نوع 2 نیز به شمار میرود . هم چنین دریافت بالای چربی ،خطر ابتلا به سرطان های پستان ،روده  ی بزرگ و پروستات  را افزایش میدهد .

علائم وجود چربی بالای خون:

گاهی اوقات سرگیجه، وزوز گوش، درد بازوی چپ، سنگین شدن دست، داغی کف پا، گرفتگی در جناغ سینه و وجود دارد و گاهی نیز بدون وجود چنین علائمی با آزمایش دادن مشخّص می شود که فردی مبتلا به چربی بالای خون است. البته این علایم اختصاصی برای چربی بالای خون نیستند و بروز آنها لزوما به معنای چربی بالا نیست و در بیماریهای دیگر نیز ممکن است دیده شوند.

  به طور کلی، عموم افراد جامعه باید از سن 20سالگی نسبت به آزمایش چربی خون خود اقدام کنند. چنانچه سطح چربی خون شما طبیعی است، هر پنج سال یک بار (از سن 20 سالگی به بعد) و در صورت بالا بودن چربی خون، باید هر دو تا شش ماه، یک بار چربی خون خود را آزمایش کنید. به منظور حذف اثر چربی موجود در غذا، ضروری است آزمایش چربی خون پس از 12 تا 14 ساعت ناشتا بودن انجام شود. این کار دقت آزمایش را افزایش می‌دهد.

شناخت صحیح از  انواع  وویژگیهای چربیهای خون ، منابع آن ها، مصرف مقدار مورد نیاز ونقش هر کدام  در سلامت و بیماری  می تواند یاری رسان شما برای تغذیه ای سالم باشد. توصيه مي شود كه كل چربي هاي دريافتي از 30 درصد كالري روزانه تجاوز نكند. از اين مقدار 10باید  تا 15 درصد را اسيدهاي چرب تك غيراشباع، حدود هفت تا هشت درصد اسيدهاي چرب غير اشباع و كمتر از ده درصد را اسيدهاي چرب اشباع تشكيل دهند.

منابع چربی

چربي هاي غذا معمولاً از يك مولكول گليسرول و اسيدهاي چرب متصل به آن تشكيل مي شوند. اسيدهاي چرب متصل به گليسرول از نظر تعداد و نوع متفاوتند. بيشتر چربي هاي موجود در مواد غذايي و ذخيره بدن به شكل تري گليسيريد هستند (سه اسيد چرب متصل به يك مولكول گليسرول). در حدود 20 اسيد چرب در مواد غذايي و در بدن وجود دارد. اسيدهاي چرب از نظر نوع پيوند كربن به كربن با يكديگر متفاوتند و اشباع شده يا غير اشباع هستند. اگر بين كربن هاي اسيد چرب يك پيوند وجود داشته باشد به آن اسيد چرب اشباع شده گويند. اگر بين دو كربن دو پيوند موجود باشد، به آن اسيد چرب غير اشباع گفته می شود. چنين اسيد چربي مي تواند ئيدروژن بيشتري بگيرد.

چربی های اشباع شده:

این گروه، سطح کلسترول خون را افزایش می دهد و باعث ایجاد حملات قلبی و سکته مغزی می گردد. غذا های این گروه خوشمزه، ولی دارای ارزش غذایی پایینی می باشند. حتی انواع کم چرب محصولات غذایی این گروه، اغلب دارای کالری بالایی می باشند. پس بهتر است در میزان مصرف این نوع غذا ها، دقت بالایی داشته باشید.

 منابع چربی های اشباع شده عبارت اند از: فراورده های حیوانی مانند کره، چربی گوشت،  زرده ی تخم مرغ، شیر و ماست پر چرب و پنیر. سس های چرب غلیظ مانند سس مایونز، روغن نارگیل و روغن نخل. شكلات، شيريني شكلاتي، كيك، شيريني، كيك ميوه اي و دسرهاي چرب

 هشداریک نوع چربی غیر عادی وجود دارد به نام چربی ترانس، که با تبدیل روغن های گیاهی به شکل جامد در دمای اتاق به دست می آید. این چربی ها، اغلب در مارگارین ها، شیرینی هایی مانند کلوچه، بیسکویت ها و چیپس ها یافت می شوند. چربی ترانس، از جفت عبور می کند و به سوی بافت های جنین می رود. باید در طول بارداری، تا حد امکان، از مصرف این چربی ها خودداری کنید. تنها روغن هایی برای مصرف مناسب می باشند که چربی ترانس کمتر از 10 درصد دارند.

چربی های اشباع نشده:

این چربی ها، منبع گیاهی دارند و در دمای معمولی به صورت مایع می باشند. از این گروه می توان به اسید های چرب امگا 3 اشاره کرد، که مصرف آن در دوران بارداری از اهمیت بالایی برخوردار است. بدن انسان، امگا 3 را از غذا به دست می آورد و قادر به ساخت آن نیست. این چربی، سطح کلسترول خون را پایین می آورد و ضربان قلب را تنظیم کرده و باعث کاهش فشار خون می گردد.

 منابع چربی های اشباع نشده عبارت اند از: روغن زیتون، آفتاب گردان، سویا، بادام زمینی و کنجد، ذرت، فندق، پسته، دانه های خوراکی، ماهی های چرب مانند کلیکا، گور ماهی و ماهی آزاد، نوشیدنی های سویا، روغن کانولا، روغن هسته انگور و ...

منابع امگا 3 عبارت اند از: گوشت ماهی و آبزیان، روغن بادام، روغن هسته انگور، روغن زیتون، روغن کانولا، کنجد، آجیل ها، سویا و جوانه گندم

 

 

 

 

پا صفحه


آدرس: همدان، بلوار شهید فهمیده، مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان

تلفن: 49- 38381740 - 081               نمابر: 38381686                ایمیل:hcvc@umsha.ac.ir

شعار سال 1396: « اقتصاد مقاومتی؛ تولید و اشتغال »

تمامی حقوق سایت متعلق به مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان می باشد.